جشن مهرگان

دعاي داريوش کبير در تخت جمشيد: خداوندا اين کشور را از دشمن،خشکسالي و دروغ محفوظ دار .

مهرگان يکي از کهن ترين جشن هاي ايرانيان است که به نام يکي از ايزدان آيين ايرانيان،ميترا نام گذاري شده است. جشن ميترا،ميتراکانا(مهرگان)به منظور بزرگداشت اعتدال پاييزی برگزار می شد. مهر همان خورشيد،نوروگرمي،مهربانی و محبت،مهرو پيمانی است كه انچنان قداستی در نزد ايرانيان داشت كه كيش پرستش مهر به وجود امدو از انجا به بابل و سپس به اروپا رفت وايين ميترائيسم شكل گرفت و درنهايت يكی از سر چشمه های مسيحيت گرديد.وبه تقليد از اين ايين ايرانيان ،اروپائيان جشن والنتاين را برگزيده اند.

 در تقويم اوستا جشن مهرگان برابر ۱۶مهراست. مراسم اين جشن ۶ روز طول مي کشيده است که روز آغارين آن را مهرگان عام و آخرين روز را مهرگان خاص مي نامند. در روز اول سفره اي گرد مي اندازند که به سفره مهرگان معروف است.
سفره مهرگان هفت عنصر اصلی دارد كه عبارتند از: ترنج؛سيب؛به؛انار؛کُنار؛عناب؛انگور سفيد،
سفره با غذا؛ميوه؛شربت؛گلاب وبا گل فراوان آرايش مي شود.در اين روز بر سر سفره گل نيلوفر قرار مي دهند و اسپند در آتش مي ريزند.

در دوره ساساني سرايندگان موظف بودند که براي هر روز آهنگي جديد بسازند و همراه با آن خوانندگان وشاعران آواز خوانده و سرود مي سرودند. در اين روز براي ايرانيان بازاري برپا مي کردند و نيز به سپاهيان و ارتش لباسهاي پاييزي و زمستاني مي دادند و سرانجام آن چه مي ماند روشنايي و زيبايي بود.

آن‌ گاه كه سالنماي زرتشتيان روزشانزده از ماه مهر را نشان مي‌دهد ، مهرگاني ديگر از راه مي‌رسد. مهرگاني از راه مي‌رسد كه اگرچه امروز تنها يكي از جشن‌هاي ماهيانه زرتشتيان به شمار مي‌رود اما ديروز شكوهش با نوروز برابري مي‌كرد و گستره‌ آن به سبب پيوندش با آيين مهر و ميترا از خاور تا باختر اين كره‌ خاك را درنورديده بود و صد افسوس كه با تمام اين شكوه در هزار توي تاريخ پرفراز و نشيب اين سرزمين، گرد فراموشي بر رخسار گرفت و امروز تنها اقليتي ديني در داخل و اقليتي قومي در خارج از كشور اين ميراث كهن را پاس می دارند.<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

شايد اين كه بيشتر تاريخ‌نويسان بر مردمي‌بودن اين جشن قلم مي‌زنند، به اين سبب است كه مهرگان يادآور پيروزي بر بيداد و ستم زمانه بوده است. ابوريحان بيروني در التفهيم مي‌نويسد: مهرگان شانزدهمين روز از مهرماه و نامش مهر، اندرين روز آفريدون ظفر يافت بر بيورسب جادو، آنك معروف است به ضحاك و به كوه دماوند بازداشت و روزها كه سپس مهرگان است همه جشنند، بر كردار آنچه از پس نوروز بود....


البته از سال 1304 هجري شمسي پنج روز پنجه (خمسه) از پايان سال حذف و شش ماه نخست ، 31 روزه شد و از آن پس روز آغاز جشن مهرگان به دهم مهرماه منتقل شد و تا روز رام ايزد يعني شانزدهم مهرماه ادامه يافت. روز اول را مهرگان عامه و روز واپسين يا شانزدهم مهر را مهرگان خاصه مي‌ناميدند. گزارش‌هايي نيز وجود دارند كه مهرگان پيش از اين نيز در شش روز يا حتي در 30 روز برگزار مي‌شده است.


پيش از اين گفته شد كه شكوه مهرگان را مي‌توان با نوروز سنجيد ، آنچنان كه در آثارالباقيه‌ بيروني از گفته سلمان فارسي آمده است:ما در عهد زرتشتي بودن مي‌گفتيم، خداوند براي زينت بندگان خود ياقوت را در نوروز و زبرجد را در مهرگان بيرون آورد و فضل اين دو روز بر روزهاي ديگر مانند فضل ياقوت و زبرجد است بر جواهرهاي ديگر.

اينكه پس از چندين هزار سال، نوروز استوار و تنومند در ميان ايرانيان زنده است و مهرگان اينگونه نيست .ما ايرانيان چگونه ميتوانيم به  اين كوتاهی  پاسخ بگوييم؟ ابوريحان بيروني مي‌نويسد:… و برخي مهرگان را بر نوروز برتري داده‌اند چنان‌كه پاييز را بر بهار برتري داده‌اند و تكيه‌گاه ايشان اينست كه اسكندر از ارسطو پرسيد كه كدام يك از اين دو فصل بهتر است؟ ارسطو گفت : پادشاها در بهار حشرات و هوام آغاز مي‌كند كه نشو يابند ودر پاييز آغاز ذهاب(مرگ) آنهاست ، پس پاييز از بهار بهتر است.


و اينكه مهرگان و نوروز با واژگان تغييريافته مهرجان و نيروز وارد زبان و قلمرو فرهنگي كشورهاي مسلمان عرب‌زبان گرديد و امروز در بسياري از اين كشورهاي آسيايي و آفريقايي واژه‌هاي مهرجان به مفهوم فستيوال و جشن كاربرد دارد ،‌ نشانه‌ي ديگري است بر جلال وشكوه اين دوعيد است.

در روزی كه ميلاد حضرت مهدی را گرامی ميداريم و انرا به نوعی يك جشن مذهبی به حساب می اوريم كاش به اين جشن باستانی و ملي خودمان هم كمی بها ميداديم و نميگذاشتيم به اين راحتی زير سايه جشن ديگری رنگ ببازد....

نوشته:    SaAdaT   666

/ 10 نظر / 8 بازدید
r0y@ j0on

سلام چقدر زيباست من افتخار می کنم که يه ايرونی هستم هر چند عرب نيستم ولی عيد ولادت حضرت مهدی (عج) رو هم تبريک می گم مهرگان مبارک ايرانيان

مهربانو

سلامممم. برای دومين بار مطلبتون به دلم نشست. آفرينننننن. راستی دلتون بسوزهه برای خودم کلی کادو خريدمم که تو مهرگان کادو بدممم به خودممم. من فکر ميکردم فقط خودم به فکر مهرگانمممم. چهرسال به هرکی گفتم گفت نه بابا مهرگان چه روزيههه. آفرينننن.تاريخ قبل از اسلام ايران همش برای ايرانيان افتخارهههههه

Gholakjoon $

سلام علیکم و رحمه الله. بقيه وبلاگت کو؟؟؟؟؟؟؟؟؟/

AzIZ-MeYti

سلام داش سعادت خوبی .... منم هر دو عيدو تبريک ميگم هرچند طبق معمول دير رسيدم .. راستی شايد همين روزا بيام تهران d:

AzIZ-MeYti

هههههههههه عجب ابراز احساساتی حالا من جهندم خدا کنه فرشيد نياد اين فحشارو بخونه d:

TARZAN

:ييييييي سيلامممممممم... مو اومدووووم اقا من چاکر خای همتونم ... فک نکنين نيستم من هر وقت بی کار ميشم ميام وبلاگای برو بچو ميخونم فدای همتون مواظب خودتون باشين... راستی همه ايای من هک شدن فعلا با اين اون ميشم اگه خواستين ادد کنين::: ali_sms4255

سارا

خدای بزرگ است اهورا مزدا که این زمین را آفرید که آن آسمان را آفرید که انسان را آفرید که شادی را برای انسان آفرید مهرگان جشن مهر ایران زمین فرخنده باد

افسانه

سلام ديدی من دوباره امدم موفق باشی

مستر بابک

به به سلام داش سعادت گل خوبی؟ حال ميکنم واست چون تو هيچ بحثی کم نمياری فدای تو اين يه ماچ برای سعادت برين کنار به کسی نخوره اوووووووووووووو ماچ

اهورا

داش سعادت گل خيلی دوست دارم و ميخامت وبلاگت عالی شده سعی کنی بهتر هم ميشه از تو حرکت از من برکت به گفته خدای مهربان خيليل خيلی دعات ميکنم